معرفی تلسکوپ های جهان

[Alireza_Mahan23]

تلسکوپ ناسمیت

Nasmyth telescope

نوعی تلسکوپ بازتابی که توسط شخصی بنام جیمز ناسمیت طراحی شده است.این نوع تلسکوپ نوعی از تلسکوپ کاسگرین است که برپایه سمتی ارتفاعی استقرار دارد.در تلسکوپهای کاسگرین،پرتوهای نور بعد از بازتاب از آیینه اصلی وسپس بازتاب از آیینه محدب مرکزی به سمت سوراخی که در وسط آیینه اصلی تعبیه شده به خارج از تلسکوپ جهت استفاده هدایت می شود.در نوع ناسمیت پرتوهای نوری قبل از رسیدن به آیینه اصلی توسط یک آیینه تخت 45 درجه(مانند تلسکوپهای رایج نیوتونی) به سمت جداره کناری تلسکوپ هدایت می شود ودیگر احتیاجی نیست آیینه اصلی تلسکوپ سوراخ شود.در این نوع تلسکوپ این حفره جهت خروج پرتوهای نوری در ناحیه وسط بلبرینگ محور ارتفاعی استقرار تلسکوپ انتخاب می شود.با این انتخاب می توان ابزار سنگین وزن مانند دستگاههای طیف سنجی را در مکان چشمی تلسکوپ ودر یک مکان ثابت و روی پایه تلسکوپ قرار داد.در نوع کاسگرین ،بدلیل اینکه ابزار مورد استفاده پشت آیینه اصلی قرار می گیرند با تغییر جهت تلسکوپ وبالا وپایین رفتن بدنه تلسکوپ این ابزار هم باید جابجا شوند که خود احتیاج به پایه ای محکمتر وپیچیده تر دارد.

[Alireza_Mahan23]

تلسکوپ فضایی نیوتن

XMM-Newton(X-RAY MULTI MIRROR) space telescope

نیوتن نام تلسکوپ فضایی اروپایی است که ماموریت آن مطالعه منابع ایکس آسمان است.این تلسکوپ توسط آژانس فضایی اروپا Esa وبا همکاری آلمان و 35 شرکت از جمله دورنیر با هزینه ای بالغ بر 230 میلیون یورو ساخته شده است. موشک آریان 5 ،.حامل این تلسکوپ فضایی بوده و 29 دقیقه بعد از پرتاب در فاصله 2350 kmو پس از 24 ساعت به مدار بالاتر که بین 7000 تا 114000 کیلومتر بود انتقال یافت.

با همکاری آقای مسعودعتیقی
برای کسب اطلاعات بیشتر به آدرس زیر مراجعه نمایید:
(فقط كاربران عضو مجاز به دیدن لینک ها هستند)

[Alireza_Mahan23]

تلسکوپ غول پیکرماژلان

Gaint Magellan telescope(GMT)

تلسکوپ غول پیکر ماژلان یا GMT با قطر 24.5 متر نتیجه یک قرن تجربه دانشمندان در ساخت تلسکوپ طبق برنامه ریزی در سال 2016 میلادی تکمیل خواهد شد.کنسرسیوم سازنده تلسکوپ محلی با نام Las Campanas در کشور شیلی را جهت ساخت رصدخانه انتخاب کرده است.ارتفاع زیاد٬ آب وهوای خشک وشرایط فوق العاده دید ودسترسی به نیمکره جنوبی آسمان از دلایل انتخاب اعلام شده اند.این تلسکوپ شامل هفت آیینه با قطر 8.4 متر خواهد بود .ساخت اولین آیینه از سال 2005 آغاز شده است وتا سال 2009 ادامه خواهد داشت.دقت سایش این آیینه در حد یک میلیونیوم اینچ ودر حد تئوری خواهد بود.این تلسکوپ می تواند به بسیاری از سئوالات ستاره شناسی از قبیل سیاهچاله ها٬سیارات فراخورشیدی ٬آفرینش کیهان و..... پاسخ دهد.
جهت کسب اطلاعات بیشتر به سایت رسمی این تلسکوپ مراجعه نمایید.
آدرس رسمی این تلسکوپ: (فقط كاربران عضو مجاز به دیدن لینک ها هستند)

[Alireza_Mahan23]

تلسکوپ شکستی


Refractive telescope

تلسکوپ شکستی خود شامل دو نمونه می باشد.
تلسکوپهای نوع اول از دو عدسی محدب یکی بافاصله کانونی وقطر زیاد با نام عدسی شیئی( که خود می تواند دارای چند عدسی کوچک باشد) که تصویر اولیه را تشکیل می دهد ودیگری با فاصله کانونی وقطر کم با نام عدسی چشمیکه تصویر اولیه را بزرگ می کند تشکیل شده است.اگر فاصله کانونی عدسی شیئی را F1 وفاصله کانونی عدسی چشمی را F2 بنامیم دو عدسی در فاصله ای برابربا مجموع فواصل کانونی شان یعنی F1+F2 درون یک لوله قرار می گیرند. این تلسکوپ تصویری وارونه می دهد ومهمترین ایراد آن عیب رنگی است.تلسکوپهای شکستی که در بازار موجود می باشند عموما" از این نوع می باشند البته در تلسکوپهای جدید عدسی های اصلی از چند عدسی نازک به هم چسبیده با نام عدسی های آپوکرومات یا مدل ساده وارزان تر آکرومات تشکیل شده اند وایرادهای آنها تا حد بسیار زیادی کاسته شده است.


در تلسکوپهای نوع دوم عدسی چشمی یک عدسی مقعر است ودر فاصله ای از عدسی شیئی قرار می گیرد که پرتوهای نور قبل از متمرکز شدن در نقطه کانونی آن دوباره به حالت موازی در می آیند و وارد چشم می شوند.این نوع تلسکوپ تصویری مستقیم می دهد ولی در مقایسه با نمونه اول تلسکوپهای شکستی ٬میدان دیدشانیعنی مساحت تصویری از آسمان که در هر لحظه قابل مشاهده است کمتر است
تلسکوپ گالیله ای از این نوع می باشد.

[Alireza_Mahan23]

تلسکوپ سوبارو

Subaru telescope

یک تلسکوپ بزرگ با قطر 2/8 متر که در طول موجهای دیدگانی و مادون قرمزکار می کند.رصدخانه ستاره شناسی ملی ژاپن در مجموعه رصدخانه های مانواکی واقع در جزایر هاوایی آن را اداره می کند.کلمه سوبارو در زبان ژاپنی به معنای خوشه پرویناست.ساخت آن در سال 1991 آغاز شده ودر سال 2000 عملیاتی شده است. این تلسکوپ با داشتن تکنیک اپتیک فعال سیستم های گردش تلسکوپ ویژه وگنبد استوانه ای شکل معروف است.این تلسکوپ دارای چهار نقطه کانونی ویک سیستم تبادل خودکار بین سیستمها در نقطه کانونی اصلی می باشد.
سایت رسمی این تلسکوپ
(فقط كاربران عضو مجاز به دیدن لینک ها هستند)

[Alireza_Mahan23]

تلسکوپ بازتابی

Reflective telescope

در تلسکوپ بازتابی عامل همگراکننده پرتوهای موازی نور نه یک عدسی بلکه آیینه مقعر می باشد. در ساده وشاید ارزانترین نمونه تلسکوپ بازتابی یعنی تلسکوپ نیوتونی از یک آیینه مقعر نقره یا آلومینیم اندود ؛یک آیینه تخت کوچک بیضوی شکل یا مستطیلی ویک عدسی چشمی مشابه تلسکوپهای شکستی استفاده می شود.
آیینه ٬پرتوهای موازی نور را در نقطه کانونی خود که فاصله آن تا سطحش برابر با نصف شعاع انحناء سطحش می باشدمتمرکز می کند از آنجاییکه این نقطه دقیقا" در مرکز لوله تلسکوپ قرار دارد ونمی توان مستقیما" از آن استفاده کرد بکمک یک منشور یا آیینه تخت کوچک که با زاویه 45 درجه نسبت به محور وسط تلسکوپ (محور نوری) نصب می شود 90 درجه چرخیده وبه بیرون از لوله هدایت می شود.عدسی چشمی نیز در یک لوله نگهدارنده کوچک که بطور عمود بر لوله اصلی تلسکوپ نصب شده بگونه ای قرار می گیرد که نقطه کانونی آن بر این نقطه کانونی آیینه اصلی منطبق می شود.
امروزه در تلسکوپها علاوه بر آیینه که دارای خاصیت بازتابی است از عدسی وتیغه های تصحیح کننده هم استفاده می شود یعنی می توان آنها را ترکیبی از تلسکوپ بازتابی وشکستی نامید این تلسکوپها با نام تلسکوپ کاتادیوپتریک هم شناخته می شوند.

[Alireza_Mahan23]

تلسکوپ با میدان دید گسترده


RFT, Rich field telescope

تلسكوپهاي با نسبت كانوني پايين که با عدسي هاي چشمي با ميدان ديد بالا وفاصله کانونی کوتاه استفاده می شوند.. چنين تلسكوپهايي (که با حروف RFT یعنی Rich Field Telescope هم شناخته می شوند)براي مشاهده كهكشان راه شيري، اجرام گسترده و دنباله دارها مناسب مي باشند.بیشتر تلسکوپهای دابسونی با قطر زیاد از این نوع می باشند.

[Alireza_Mahan23]

تلسکوپ اشمیت

Schmit telescope

طراحی این سیستم نوری برای اولین بار توسط کلنر در سال 1910 ارائه شد . سالها بعد بر نهاد اشمیت که یک نور شناس اهل استوونی بود از اینطرح در ساخت دوربینهای عکاسی سریع که هم اکنون دوربین اشمیت نامیده می شوند استفاده کرد . او در سال 1930 اولین تلسکوپ اشمیت را که قطر دهانه ورودی آن 36 سانتیمتر و نسبت کانونیآن F/1.7بود عرضه کرد . ویژگی عمده این تلسکوپ میدان دیدزیاد ، نسبت کانونی کم (حتی کمتر از F/1 )و عادی بودن از ابیراهی کمااست . تا قبل از این زمان در تلسکوپهای بزرگ از آیینه های سهموی شکل استفاده می شد ، این نوع آیینه ها بویژه هنگامیکه نسبت کانونی شان کم باشد از ابیراهی کما رنج می برند . بر اساس طرح جدید اگر از یک آیینه با سطح کروی استفاده بشود و اندازه پرتوهای ورودی به کمک یک دهانه بندکه در مکان مرکز انحناء آیینه قرار داشته باشد محدود گردد ابیراهی کما به میزان زیادی از بین می رود و فقط ابیراهی کرویت باقی خواهد ماند . این خطا نیز با استفاده از یک عدسی(طیغه) تصحیح کننده با شکل ویژه که اگر دقیقاً در مکان دهانه بند قرار بگیرد از بین خواهد رفت . این عدسی به گونه ای عمل می کند که تمام پرتوهای ورودی بدون توجه به زاویه فرودی بعد از آن و برخورد با آیینه اصلی بازتاب شده و به یک صفحه می رسند همین مسئله موجب برطرف شدن ابیراهی کما می گردد .

اگر برای تمام پرتوهای ورودی موازی که با هر زاویه ای وارد می شوند نقطه کانونی رسم شود ، خواهید دید که این نقاط تشکیل یک سطح با انحناء کروی می دهند یعنی سطح کانونی این سیستم کروی است و مرکز انحناء آن نیز بر مرکز انحناء آیینه اصلی منطبق است .
عدسی تصحیح کننده می تواند دارای انحناء در یک سمت یا دو سمت باشد و البته ساخت آن مشکل است . با توجه به اینکه صفحه کانونی سیستم انحناءدار است جهت عکسبرداری از آسمان باید صفحات فیلم را مطابق انحناء سطح کانونی شکل داده و در محل تشکیل تصویر قرار د اد . مسئله دیگری که در مورد این تلسکوپها وجود دارد این است که تصویر در داخل لوله تلسکوپ تشکیل می شود . بنابراین در طرح اولیه از تلسکوپ نمی توان برای کارهای رصدی دیدگانی استفاده کرد . راه حل این مشکل استفاده از آیینه های ثانویه مانند تلسکوپهای گریگورین و کاسگرین است . تلسکوپ اشمیت -کاسگرین در شکل زیر نشان داده شده است.


مسئله دیگری که در تلسکوپهای اشمیت خودنمایی می کند و به هزینه و وزن زیاد در ساخت تلسکوپ منجر می شود طول بدنه زیاد است چرا که صفحه تصحیح کننده باید در فاصله شعاع انحناء آیینه یعنی دو برابر فاصله کانونی آیینه اصلی قرار بگیرد .
با وجود اشکالاتی که ذکر شد ، بدلیل داشتن ویژگیهای خاص یعنی میدان دید زیاد ، سریع بودن در عکاسی و عاری بودن از خطای کما٬ این نوع تلسکوپ مورد علاقه بسیاری از ستاره شناسان است و در رصد و عکسبرداری از نواحی وسیع ، مثلاً سحابیهای گسترده یا خوشه های کهکشانی بسیار مورد استفاده قرار می گیرند . تقریباً تمام عکسبرداریهایی که جهت نقشه برداری از آسمان و تهیه اطلس ستارگان و کهکشانها انجام شده به کمک تلسکوپهای اشمیت انجام گرفته است . از آنجائیکه ضخامت عدسی تصحیح کننده کم و نسبت به عدسی شیئی تلسکوپهای شکستی وزن ناچیزی دارد می توان آنرا در اندازه های بزرگتری ساخت . تنها مشکلی که در ساخت تصحیح کننده های با اندازه بزرگ پیش می آید ابیراهی رنگی است که آن نیز با استفاده از تصحیح کننده های دو ج.ن.س.ی یا آکرومات قابل حل است . اندازه بزرگترین عدسی تصحیح کننده ای که تاکنون ساخته شده برابر با 34/1 متر است که در آلمان قرار دارد .
جالب است بدانید که در فیلمهای با اندازه 14 اینچ که به کمک تلسکوپ اشمیت متعلق به انگلیس تهیه شده بطور نوعی می توان تا یک میلیون شیئی آسمانی رامشاهده کرد .

[YAGHOT SEFID]

در این تاپیک به معرفی تلسکوپ های جهان خواهیم پرداخت ...